Fonetyka

Przedmiotem fonetyki są teksty języka mówionego. Charakterystyka i opis konkretnych, zmysłowo postrzegalnych zjawisk znamiennych dla tekstów mówionych.

Fonetyka / Głosownia (gr. fonetikos = głosowny): badanie zjawisk charakterystycznych dla tekstów języka mówionego:

  1. zasobu głosek
  2. zmian głosek w zależności od sąsiedztwa fonetycznego lub pozycji w tekście
  3. zjawisk prozodycznych (akcentu, iloczasu, intonacji)

(more…)

Kategorie: on Czerwiec 14, 2007 at 10:38 am  Komentarze (1)  

Metodologia

W fonetyce artykulacyjnej stosuje się metody somatyczne – rejestracja poszczególnych narządów mowy ludzkiej. Wybrane eksperymenty fonetyczne:

  1. metoda kimograficzna
  2. metoda laryngoskopowa
  3. metoda palatograficzna
  4. metoda rentgenograficzna

(more…)

Kategorie: on Czerwiec 14, 2007 at 10:38 am  Dodaj komentarz  

Alfabety fonetyczne

Dla fonetyka zapis ortograficzny byłby całkowicie nieprzydatnym narzędziem pracy. Skonstruowano więc specjalne systemy znaków.

(more…)

Kategorie: on Czerwiec 14, 2007 at 10:37 am  Komentarze (10)  

Głoska

Głoska to najmniejszy element tekstu mówionego – dźwięk postrzegany zmysłem słuchu, produkowany przez nadawcę w celu porozumienia się z odbiorcą. Dźwięk ten nie ma znaczenia! Tworzy strukturę komunikatu – tylko wspólnie z innymi elementami mowy staje się nośnikiem informacji o świecie.

W artykulacji każdej głoski można wyróżnić trzy fazy:

  1. następ (przechodzenie narządów mowy od położenia obojętnego do układu charakterystycznego dla produkowania określonego dźwięku)
  2. szczyt (względny spoczynek narządów w układzie charakterystycznym dla głoski)
  3. zestęp (moment powrotu narządów artykulacyjnych do położenia obojętnego)
Kategorie: on Czerwiec 14, 2007 at 10:34 am  Komentarze (3)  

Sylaba

Definicja sylaby jest jednym z najbardziej kontrowesyjnych problemów w fonetyce i fonologii…

(more…)

Kategorie: on Czerwiec 14, 2007 at 10:34 am  Komentarze (6)  

Fazy artykulacyjne wyrazu

Można wyróżnić trzy części wymawianego wyrazu:

  1. nagłos - początek wyrazu,
  2. śródgłos - środek wyrazu,
  3. wygłos - koniec wyrazu.

(more…)

Kategorie: on Czerwiec 14, 2007 at 10:33 am  Dodaj komentarz  

Zmiany głoskowe

Zmiany, jakim ulegają głoski, występując np. w kontekście. Przedmiotem obserwacji nie są tu pojedyncze segmenty mowy. Wypowiedź jest jednak continuum. Artykulatory po wypowiedzeniu jednej głoski nie wracają do statycznej pozycji.

W tekście mówionym głoski przenikają się, nie ma między nimi ostrej granicy.

Kategorie: on Czerwiec 14, 2007 at 10:23 am  Dodaj komentarz  

Koartykulacja

zjawisko polegające na wpływie sąsiedztwa na sposób wymawiania poszczególnych segmentów mowy.

W fonetyce mozna wyróżnić trzy typy różnic w sposobie artykulacji poszczególnych segmentów:

  1. różnice przypadkowe – źródłem mogą być : zmieniająca się ilość śliny w jamie ustnej ;-)
  2. różnice indywidualne - można je zauważyć przy obserwacji tekstów powielanych przez różne osoby – źródłem : fizjologiczne cechy aparatu mowy poszczególnych nadawców czy nawyki wymawianiowe
  3. różnice kontekstowe - można je obserwować, porównując segmenty tekstów wypowiadanych przez różne osoby, z których jedne realizują badany segment bez przekształceń koartykulacyjnych, inne ze zmianami motywowanymi wpływem SĄSIEDZTWA fonetycznego.
Kategorie: on Czerwiec 14, 2007 at 10:23 am  Dodaj komentarz  

Upodobnienia (asymilacje) głoskowe

  • to koartykulacyjnie motywowane różnice w sposobie wymawiania identycznych segmentów tekstu mówionego,
  • to zróżnicowania w sposobie realizacji indentycznych segmentów tekstu, które motywowane są wpływem sąsiedztwa fonetyczneg, a ponadto są żywym procesem.
Kategorie: on Czerwiec 14, 2007 at 10:22 am  Dodaj komentarz  

Anatomiczne mechanizmy powodujące zmiany głoskowe

Są dwie możliwości oddziaływania kontekstu:

  1.  perseweracja (lewostronne sąsiedztwo ma wpływ na artykulację bezpośrednio graniczących głosek)
  2. antycypacja (prawostronny kontekst decyduje o cechach artykulacyjnych głoski go poprzedzającej)

(more…)

Kategorie: on Czerwiec 14, 2007 at 9:23 am  Dodaj komentarz  
Follow

Otrzymuj każdy nowy wpis na swoją skrzynkę e-mail.