Akcent wyrazowy

Czyli wyróżnienie sylaby – jest to zjawisko stricte fonetyczne.
O tym, że jakaś sylaba jest akcentowana, wyróżniona, można przekonać się jedynie przez porównanie badanej jednostki względem innych współwystępujących z nią sylab.


Sylaby mogą być wyróżniany w trojaki sposób, dlatego można wydzielić trzy typy akcentów:

  1. iloczasowy (kwantytywny, rytmiczny) – sylaba wyróżniana jest poprzez dłuższe wymawianie jej samogłoskowego ośrodka, przykład: język nowogrecki,
  2. tonalny (melodyczny, muzyczny) – podwyższenie tonu samogłoskowego, który stanowi ośrodek sylaby, przykład: język chiński,
  3. dynamiczny (ekspiracyjny, tzw. przycisku) – większa energia artykulacyjna i intensywność, z jaką wymawiany jest samogłoskowy ośrodek, przykład: język polski kiedyś.

Współcześnie akcent polski jest kombinacją wszystkich trzech.

Ze względu na miejsce, jakie w większości wyrazów danego języka zajmuje wyróżniana sylaba, mówi się o:

  1. akcencie stałym,
  2. akcencie swobodny.

Akcent stały

Akcent pada na jedną określoną sylabę we wszystkich wyrazach i formach wyrazów. Można wyróżnych 4 typy akcentu stałego:

  1. oksytoniczny – na ostatnią sylabę, przykład: język francuski,
  2. paroksytoniczny – na przedostanią sylabę, przykład: język polski,
  3. proparoksytoniczny – na trzecią sylabę od końca, przykład: język macedoński,
  4. inicjalny – na pierwszą sylabę, przykład: język czeski.

Akcent swobodny

Akcent w większości wyrazów danego języka nie pada na ściśle określoną sylabę. Są dwa typy akcentu swobodnego:

  1. ruchomy – nie jest połączony ze ściśle określonym morfemem, jego miejsce jest zróżnicowane w formach tego samego wyrazu, przykład: język rosyjski
    voda, vody
  2. nieruchomy – związany jest ze ściśle określonym morfemem, zajmuje stałe miejsce w różnych formach tego samego wyrazu, przykład: język angielski
    relax, relaxes, relaxing
Published in: on Czerwiec 13, 2007 at 3:08 pm  Comments (8)  

The URI to TrackBack this entry is: https://gramatyka.wordpress.com/2007/06/13/akcent-wyrazowy/trackback/

RSS feed for comments on this post.

8 komentarzyDodaj komentarz

  1. Jej…pisze się „nie pada”, nie „niepada”…

  2. Dziękuję.

  3. pytanie brzmi: czy słowo papryka i Afryka powinno być akcentowane w języku polskim na pierwsze „a” czy też raczej na „Y” – znajomi przekonują mnie, że jednak na „a”, co by brzmiało jak paapryka i AAfryka- wydaje się jednak, że takie wymawianie tych słów jest niemiłe dla ucha. proszę o podpowiedź.

  4. Karolino jesli jush mamy czepiac sie szczegolow to ja zauwazylam razem 3 bledy w artykule😉 nie czepiaj sie, bo sama jestes gafa skoro ich nie zauwazylas😉 jestesmy tylko ludzmi
    pozdrawiam goraco

  5. prosze o zdania z wyrazami akcentowanymi na 3 sylabe

  6. jejku, ja teraz to biore z polskiego

    • Ja też.😉

  7. Ta strona bardzo mi pomogła. Dziękuję i pozdrawiam.😉


Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s

%d bloggers like this: