Zmiany głoskowe ze względu na kierunek sąsiedztwa fonetycznego

Badając wpływ sąsiedztwa fonetycznego na artykulację określonych segmentów, wyróżnić można dwa typy upodobnień:

  1. upodobnienia postępowe,
  2. upodobnienia wsteczne.

Upodobnienia postępowe (progresywne)

u podstaw leży anatomiczny proces, zwany perseweracją.

Jest to wpływ lewostronnego kontekstu na cechy głosek występujących w bezpośrednim sąsiedztwie.

twarz – tvasz (wymowa poznańska) lub tfasz (pozostałe regiony)

– przy wymawianiu t (głoska bezdźwięczna) wiązadła głosowe są rozsunięte, w takiej pozycji pozostają zbyt długo, więc następny segment realizowany jest także jako bezdźwięczna f zamiast dźwięcznego v.

Upodobnienia wsteczne (regresywne)

powodowane są drugim anatomicznym procesem – antycypacją artykulatorów.

Jest to wpływ prawostronnego sąsiedztwa na sposób artykulacji segmentów bezpośrednio go poprzedzających. Jest to najczęściej obserwowane zjawisko upodobnień we współczesnym języku polskim. Jest też charakterystyczne dla upodobnień międzywyrazowych.

trzy – tszy lub czszy

głoska sz powstaje dzięki szczelinie. Artykulatory zbyt wcześnie wykonują tę szczelinę, przez co powodują, że poprzedni segment przestaje być dźwiękiem zwartym (t), następuje jego afrykatyzacja. W efekcie pojawia się głoska zwarto-szczelinowa (afrykata) cz.

Published in: on Czerwiec 14, 2007 at 9:00 am  Dodaj komentarz  

The URI to TrackBack this entry is: https://gramatyka.wordpress.com/2007/06/14/zmiany-gloskowe-ze-wzgledu-na-kierunek-sasiedztwa-fonetycznego/trackback/

RSS feed for comments on this post.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s

%d bloggers like this: