Prozodia

Brzmieniowe właściwości mowy nakładające się na głoskowy, sylabiczny i wyrazowy ciąg wypowiedzi. Należą do nich akcent, intonacja i iloczas.

(więcej…)

Reklamy
Published in: on Czerwiec 13, 2007 at 3:27 pm  Dodaj komentarz  

Akcent

We współczesnej polszczyźnie nie służy on rozróżnianiu znaczeń wyrazów, nie jest więc cechą odróżniającą. Funkcjonajlnie jest jednak najistotniejszą polską cechą konfiguracyjną. Można więc wykorzystać go do sygnalizowania rozczłonkowania tekstu na elementy składowe, np. grupy syntaktyczne, wyrazy.

Akcent, czyli wyróżnienie jakiegoś wyrażenia językowego, ze względu na typ eksponowanej jednostki można podzielić na:

  1. akcent wyrazowy (gramatyczny) – wyróżnienie sylaby
  2. akcent zdaniowy – wyróżnienie wyrazów lub grup syntaktycznych
Published in: on Czerwiec 13, 2007 at 3:16 pm  Dodaj komentarz  

Akcent wyrazowy

Czyli wyróżnienie sylaby – jest to zjawisko stricte fonetyczne.
O tym, że jakaś sylaba jest akcentowana, wyróżniona, można przekonać się jedynie przez porównanie badanej jednostki względem innych współwystępujących z nią sylab.

(więcej…)

Published in: on Czerwiec 13, 2007 at 3:08 pm  8 Komentarzy  

Akcent wyrazowy w języku polskim

Jeśli chodzi o miejsca, jakie w większość polskich wyrazów zajmują sylaby akcentowane, można powiedzieć, że akcent jest stały i z reguły pada na przedostatnią sylabę, więc nazywa się go paroksytonicznym. Jednak można zaobserwować odstępstwa w formie proparoksytonezy oraz oksytonezy.

(więcej…)

Published in: on Czerwiec 13, 2007 at 11:09 am  25 Komentarzy  

Akcent zdaniowy

Polega na dodatkowym wzmocnieniu jednej z sylab w wypowiedzi. W polszczyźnie pada najczęściej na przedostatnią sylabę wypowiedzenia. Jest to położenie neutralne.

(więcej…)

Published in: on Czerwiec 13, 2007 at 10:33 am  7 Komentarzy  

Ortotonizm, atonizm

Ze względu na akcent w języku polskim wyrazy podzielić można na:

  1. wyrazy ortotoniczne (posiadające swój akcent)
  2. wyrazy atoniczne (niesamodzielne akcentowo)
  • proklityki
  • enklityki

(więcej…)

Published in: on Czerwiec 13, 2007 at 9:25 am  Dodaj komentarz  

Akcent – Bibliografia

Akcent – Bibliografia

(więcej…)

Published in: on Czerwiec 13, 2007 at 9:12 am  Dodaj komentarz  

Iloczas

Iloczas – czas wymawiania poszczególnych głosek polskich nie jest istotny ze znaczeniowego punktu widzenia. Długość trwania poszczególnych segmentów nie ma wpływu na sposób rozumienia polskojęzycznych tekstów mówionych.

W języku polskim iloczas zanikł w początkach XVI w., w wyniku czego dawne samogłoski długie uległy pochyleniu, co zaznaczano w piśmie zwykle za pomocą kreseczki (wiém, ów).

Published in: on Czerwiec 13, 2007 at 9:02 am  Dodaj komentarz  

Intonacja

W języku polskim można zaobserwować trzy kontury intonacyjne. Czyli trzy typy zmian tonu głosowego.

  • Spadek tonu podstawowego: kedencję
  • Wzrost tonu podstawowego: antykadencję
  • brak zmiany tonu podstawowego: progrediencję

(więcej…)

Published in: on Czerwiec 13, 2007 at 8:55 am  9 Komentarzy  

Intonacja – Bibliografia

Intonacja – Bibliografia

(więcej…)

Published in: on Czerwiec 13, 2007 at 8:54 am  Dodaj komentarz